November 2025 Current Affairs

Hindi summary for quick revision and MCQ practice.

????? 2025 ????? ??????? – ????? ??????

A. ?????????? ???? – ????? 2025

1 ?????

????? ??????? ????

  • - ????? ??????, ???????, ????, ???? ??????, ?????????, ???????? ?? ???????: 1956
  • - ????? ??? ??????? ?? ???????: 1966
  • - ????????? (???? ?????? ?? ???): 2000

???????? ??????? ????

  • - ????: 1 ????? 1956
  • - ?????? ??????????: ???????, ?.??. ?????????
  • - 1 ????? ?? ???? ?????? ???? ???? ?? ??? ??? ????? ???? ??

????? ?????? ??????? ????

????? ??? ???????? ???? ?????? ????????????? ????

  • - ???: “???????? ?? ????? ????, ??? ?????? ?????”

---

7 ?????

??.??. ??? ?? 137??? ?????

  • - ??? ?????? ?? ???????? (1930)
  • - ?????? ?? ????? ???????? ????????????
  • - ??????:
  • - ???? ???? (1954)
  • - ????? ????? ????????
  • - ????????? ????

????????? ????? ???????? ????

  • - 2014 ??? ????????? ?????? ????????? ?????? ?????
  • - ????? ????? ????: 4 ?????

????????? ??????? ????

  • - 25??? ??????? ????
  • - 2000 ??? ????? ?????? ?? ??? ???
  • - ????????? ???: ?????????
  • - 2007 ??? ??? ????? ????????? ???? ???

---

8 ?????

????? ?????? ???????? ????

  • - ???: “?????? ?? ??? ????? ????”

---

11 ?????

????????? ?????? ????

  • - ?????? ???? ???? ???? ?? ?????
  • - ????: 11 ????? 1888
  • - ???? ?? ????? ?????? ?????? (1947–1958)
  • - ????????:
  • - ??????? ?????? (1954)
  • - ???? ??? ?????? (1954)
  • - ICCR

---

12 ?????

????? ???????? ????

  • - ???: “??? ???? ???????”
  • - ???? ??? ????? ???: 12 ????? 2009
  • - ???????? ??????? ??????? ?? ???????? ???? ??
  • - ???? ?? ??????: 2025 ?? ????? 1,000 ?????? ??? ?????? ?? 3 ?? ?? ????

??? ????

  • - ???????? ????? ?????

---

15 ?????

????????? ????? ????

????????? ???????? ????

  • - ???: “????????? ???????? ?? ????????? ??? ?????”

---

19 ?????

????? ?????? ????

  • - ??????? ??????? ?????? ?????? | UN-Water ?? ??????? ???
  • - ???: “???? ????? ?????? ?? ???????? ?????”
  • - ??????? SDGs:
  • - SDG 6 – ?????? ??
  • - SDG 3 – ????? ?????????
  • - SDG 13 – ?????? ????????

---

21 ?????

????? ???????? ????

  • - ???: “????????? ????? ?? ??? ??? ????????”

---

26 ?????

??????? ???? (??????? ????)

????? ???? ?????? ????

????????? ????? ????

  • - ?????? ???? ???????: 13 ????? 1970

---

B. ???????????

?????
???????? ?? ???????????????? ?????? ???
BIS ????????????? ????
????????? ?????????? ??????
????????? ???? ?????????? ?????
UNESCO ?????????????? ??-?????
UNICEF ???? ?????? ???????????????? ?????? ?????
??????? ????? ???? ???????????? ?????
PESB ?????????????? ??????????
????? ???????????????? ?????
???????? ????????? ??????? ???????. ??????
???? ?? ????? ????????? (???????????)???? ???????? ???
NALSA ????????? ?????????????????? ?????? ???
UN ???? ??????? (???????–?????????)??????????? ??. ???????

---

C. ???

????? ???????? ????? ?????

  • - ????? ???? (????)

?????? ??? ????? ?????

  • - ????? ??? (??????????)
  • - ??? ??? ???? ??????

FIDE ????? ?? ??????

  • - ????????? ???? ?? ??? ?? ?????

?????? ????? ??

  • - ???? ???? ??? ?????? ???

6??? ASEAN ????????? ????? ???????????

  • - ??.??. ?????
  • - ???? ?? 91??? ????????????

?????? ????? ??

  • - ??????? – ??????
  • - ???????? – ??????

WTA ???????

  • - ????? ???????? – ???????
  • - ???????? – ????????

?????? ????? ???? ????? ??

  • - ?????? ??? | ??????: ?????? ????

????????? ???????? ??????????

  • - ????? ??????
  • - ???? ?????? ????? ??????

???????? ????? ??

  • - ?????? ??????
  • - ?? ??? ??? 3 ??????, 2 ???

ATP ????? ???? 1

  • - ??????? ????????? (?????)

????????????? ????? ??? ?? ???

  • - ???? ????? ?????

???? ?? 26??? ????? ????? ????????????

  • - ?????? ???????

?????? ????? ???? ????? ??

  • - ???????? ??? ??????????? ??????? ?????? ???????

T20 ????? ?? 2026 ????

  • - ?????? ???? 5 ???? ?????

????? ??????? ????? ??

  • - ????? ?? ?????? ?????? 10 ?? ??

2030 ????????? ?????

  • - ????????

????? ??????? ???????????

  • - ?????? | 9 ??????

?????? ??????? ???

  • - ????????????? ??????? ??????? ?????? ????? ?? ??????

????? ?? ????? ?????????

  • - ???? ????? ???? ???

---

D. ???????? ??? ??????

UNESCO ???????? ???? (????)

  • - ????

???? ???????? 2025

  • - ????? ????????
  • - ???????: “Flesh”

??? ??????? ????????

  • - ?????????? ?????

GI ???

  • - ?????? ??????????:
  • - ???????
  • - ??????? ?????

??? ???????? 2025

  • - ?????? ???

IFFI ???????? ???????? ??????

  • - ????????
  • - ?????: ????

???????? ????? ????????

  • - ??????????? ??????? ?????? ???? ?????? ?? ??????

??????? ?????? ??? ????????

  • - ???????? ????? ?????? ?????

---

E. ??????? ??? ????????????

GSAT ??????

  • - 4,410 ?????????
  • - ???????? ??? ??????????

VyAS-NAV ??

  • - 2025 ??????? ?????? ?????? ??? ?????

??????????

  • - Starlink ???????? ??????? ?????? ?? ????????? ???? ???? ???? ?????

Google AI ???? ?????

  • - ???????? ??? ??????? ???? ?? ?????

Bharat Taxi ??

  • - ??? ?? ?????? ?????? ???? ?????

IIT ??????

  • - ???? ?? ???? ????? ?????? ??????? ??????? ??????

???? ?? ???? ???????? ?????

  • - ???????????? ???? ?? ??????? ????

Copernicus Sentinel-6B

  • - ?????? ?????? ??????
  • - NASA ??? ????? ?????? ??????? ?????????

R21/Matrix-M

  • - ??????? ???????

Chennai One ??

  • - ?1,000 ?? ?2,000 ?????? ????? ?????

CRISPR

  • - Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats

???????????? ???????

  • - ??????? ??? ????? ?? ????????? ????????? ????? ?? ???????? ?????

---

F. ????? ??? ???????

????

  • - ??????? ????? ????? ???? ?????

?????????

  • - ??? ???????? ????? ???????
  • - ??? ??????
  • - ?324 ?????

??????

  • - ????????????? ?? ??? ?????? ???? ??? ????? ??????
  • - Model Youth Gram Sabha ????? ????

????? ??????

  • - ??? ???????? ????????? ??? “???? ??????” ????????

???

  • - ???????? ??? ???? ??? ??????? ???????
  • - ???? ????? ?? ??? ??????? ????? ?? ???

??????

  • - ??????? ???????? ?? ??? genome sequencing ??? ???? ???? ?????

????????

  • - ???? ?? ???? ??????? ???? ?????? ??????

??????????? ??????????

  • - ?????? ????? ?? ?4,500 ????? ?????

---

G. ???????? ???????

??? ??????? ??????? ????????? ?????

  • - 7.57 ??? ????????

????????? ??????

  • - ???????? ??? 25 ??????

???????? ???????? ?? ??? ???? ?????

  • - 29,000 ??????????? ????
  • - 15 ????? ?? ??????????? ??????? ?????? ????

???? ?????????

  • - 12 ?? ?????????
  • - ?62.51 ?????

????????? ?????? ?????? ?????

  • - ????????? ?????? ??. ?????????? ?????? ?????

???????? ??? ???????????

  • - ?50,000 ????? ???

???? ????? ??????? ??????

  • - 130 ????????

SC/ST ?????? ???????????

  • - ?10 ????? ?? ????? ??

??????????? ???? ?????

  • - ???? ?????? ?? ????? ???? ?? ??? ???

??? ???????????

  • - ???? ?? ??? ??? ??????????? ??? ???????? ?? ?????? 24%

---

H. ????????

Ford ????? ??????

  • - ???? ???? ???????
  • - ??????????? ??????? ?? ???????? ??? ?????????

???? ????? ??????

  • - 2030 ?? 1 ??? MW

????????? ?????? ??????? ???????

  • - ???? ?? ??? ??????? ??? ???????? ?? ??????????: 42%

???? ?????

  • - 79,462 ????????

??? ????? ?????????

  • - ????? ?????? ???? ?? ?????? ????

?????????? ????? ????????

  • - ?????? ???????? ?? ?????? ??? ??????

????????-??????? ????? ??

  • - ????????? ?????? ?????? ?????

????? ???

  • - 5??? ??? ???? ????? ??????????

UPSC ????? ??????? ??????????

  • - ?50,000

??????? ?? ??? ?????? ???????? ???? ????

  • - ????????? ??? ????

????????? ???? – ??????

  • - ?301 ????? ???????

??.?. ??????? ??????

  • - 85??? ?????????

??????? ?????? ????? ??????? ???

  • - ??-?? ????? ?? ?????

?????? ?????????

  • - 20 ?????? ???????

???????? ????? – ????????

  • - ??????????? ??????? ?????? ???????

---

I. ????? ??? ?????????????

???????? ?? ????????????

  • - ?????? ??????? ??? ???? ?? ?????? ?? ?????? ??

????? ?? ???? ???? ???????? ?????????

  • - ????? ??? ???????

??????

  • - 18 ???? ?? ?? ??? ????? ?? ??? ???????? ????????
  • - ???? ?? ?????? ?? ??? ???? ????? ???????

?????????

  • - ??????? ????? ?? ???

????–?????

  • - ?4,000 ????? ?? ??????
  • - 3 ??????? ?? ?????????

??? ????? (??????????)

  • - ????? ?? ????????? ??????

??????? ???????

  • - UAE ?????? ?????
  • - ????? ?? ????? ??? ???????

?????? ???????

  • - ????? ?? ????? ??? ??? ?? ????? ???????? ?? ?? ????

???????

  • - 16 ???? ?? ?? ??? ?? ?????? ?? ??? ???? ?????? ????????

?????

  • - ??? ????? ?? ?????? ?????? ???????? ?? ?????

---

J. ?????

???? ??????-II

  • - ?????? ???? ?? ????? ??? ????-????? ??????

INS Ikshak

  • - ??? ?? ???? ???? ????????? ???

???

  • - ????? ????????? ??? ???? ??? ?????

??????? ??????

  • - 29??? ???????
  • - ????, ???????, ?????, ??????????? ?? ????????

????? ?????

  • - ????–???????? ??????? ????? ??????

VINBAX 2025

  • - ????–??????? ????? ??????
  • - ????

?????? ????? ?????

  • - BSF ?? ???? ????? ????? ????? ????

????-???? ?????? ??????

  • - ?2,095 ?????

MP-AUVs

  • - DRDO ?????? ?????? ???????? ???????? ???????? ????

Excalibur ??? Javelin ????????

  • - ??????? ?? ???? ?? ?????? ?? ?????? ??

????–??????? ????? ??????

  • - 10 ???? ?? ????

---

K. ?????? ????? ???????

??????? ???? ???? ???????

???? ??? ??????? ????? ??????? ?????

????????? ???? ??? ??????? ??????? ????

?????? ???? ????

  • - ?????? ???? ????? ?4,100 ????? ?? ??

?????????? ???? ????

  • - ??????? ????? ?? ????? ??? ???? ???? ?? ??????? ????

COP29 ?????? ???????

  • - ????, ?????????

???????????? ??-?? ?????

  • - ??????: 28 ????? 2009

Tele-MANAS ?????

  • - ?????? ????????? ???? ?????? ?????

????? ??????? ????? ?????

  • - ????????? ??? ??????????

???? ???? ?????? ?????

  • - ????? ???? ????

?????? ???? ??? ?????

  • - ??????: 1994

???????????? ?????? ?????

  • - Shishu: ?50,000 ??
  • - Kishor: ?50,000 – ?5 ???
  • - Tarun: ?5 – ?10 ???
  • - Tarun Plus: ?10 – ?20 ???

---

L. ?????????

????? ???????? ????

  • - 150??? ?????

??????? ???

  • - ???? ?? 94??? ????? ????

????–??????? ????? ??????

  • - ??? ???? ??? ?????????

??? ????? ???????

  • - 125 GW ???

????

  • - ????? ?? ???? ???? ???? ??????? ??? ????????

JSW Energy

  • - ???? ?? ???? ???? ????? ????????? ???????
  • - ???????

????? ?? ???? ???? ???????? ??????????

  • - ???? 6,000 ???? ????? ??? ??????? ?????

???? GDP (Q2)

  • - 8.2%

???????? ????

  • - ?????? ?? 52.6%

??? ??? ?? ?????? ??????? ???????

  • - 2 ???????

?????????? / ???????? ?????? ????????

  • - ??? ??? ???? ????: ??????? ?????

????????? ???? ??????? ???????

  • - 18 ?????? ??? ????? ????

????–?????? ??????

  • - ?????????? ??????? ?????? ?? ???????? ??? ?????????

TB ??????? ??? ???

  • - ???????????? ???? ?? ?????? ??

???????? ??? ?????? ????

  • - ?1 ??? ????? ?????

---

M. ????????????

??????? ??????? ??? ???? ?? ??????????

  • - ???? 2%

???? GDP Q2

  • - 8.2%

SBI ??????? ???????

  • - 43??? ?????

HDFC ???? ??????? ???????

  • - 73??? ?????

????? ?? ????? 3 ????

1. ICBC (???)

2. ABC (???)

3. CBC (???)

????????? ??

  • - ???? 5.2%

---

N. ??????? ??? ???????

???? ?? ???? ???????? ??? 2025

  • - ?????

QS ????? ???????

  • - IIT ?????? – ????? ??? 70??? ?????

????? ?? ???? ?????? ??? 2025

  • - ?????

??????????? ????? ?? ??????? – ????? 5

1. ??????

2. ??????

3. ??????

4. ???????

5. ???????? ??????

UN ???????

  • - ????? ??? ?? 10 ???? ??? ?? ????? ???? ???? ?????? ???? ???? ??

---

O. ????

?????? ????????

  • - ????? ?????? ???? ???????

??????? ?????

  • - ????? ?? ???? ????? ?????? ?????? ??? ??????

??????? ??. ???????

  • - ??????? ???? ?? ???????

??? ????

  • - ??????? ?? ????? ????????????

???????? ?????????

  • - ???????? ??????????

?????????

  • - ?????? ??????? ???????

????? ???????

  • - ???? ??? ??? ????

---

P. ???????

ASEAN ???????

  • - ????????? ??????? ?? ?????

APEC ??????? 2026

  • - ??? ??????? ?????

COP30 ?????? ???????

  • - ????????

G7 ????? ??????? ????

  • - ??. ?????? ?? ??? ????

SCO ???????

  • - ??????? ?? ????? ???? ???

???????? ???? ???????

  • - ???????? ??? ??????

G20 ??????? 2025

  • - ?????? ???? ???

---

Q. ?????????? ?????

  • - ????? – ???? ?? ???? ???????? ???
  • - ????? – ????? ?? ???? ?????? ???
  • - ???? – ????? ?? ???? ???? ???? ????????
  • - ????? ???? – ????? ???????? ???????
  • - ???????? – IFFI ???????? ???????? ????????
  • - 2030 ????????? ????? – ????????
  • - ???? – 6,000 ???? ???? ???????? ?????????? ??????? ?????
Take MCQ Test (50 Questions)